29 września br. mBank S.A., czyli jeden z największych banków działających w Polsce, wydał oficjalny komunikat, z którego wynika, że kwota rezerw przeznaczonych przez bank na kredyty frankowe zostanie powiększona w III kwartale 2023 r. o ponad 1 mld zł.
Przypomnijmy, że mBank S.A. we wrześniu otrzymał poważny cios od Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Ów cios był spowodowany wyrokiem TSUE z dnia 21 września 2023 r. w sprawie mBank C-139/22. Organ rozstrzygnął wówczas o możliwości uznania za konsumenta osoby, która w dacie zawierania umowy kredytowej posiadała wykształcenie wyższe z zakresu zarządzania i finansów, a dodatkowo była zatrudniona w banku, który udzielał jej kredytu. Ten wyrok ma ogromne znaczenie dla tych kredytobiorców, którzy obawiają się, że z powodu posiadania fachowej wiedzy, mogą nie zostać uznani za konsumentów w sprawach dotyczących umów z klauzulami abuzywnymi. TSUE zdementował takie wątpliwości – jest to kolejna cegiełka dołożona do utrwalonej linii orzeczniczej Trybunału, który w przypadku umów kredytowych indeksowanych/denominowanych do waluty obcej opowiada się za konsumentami.
W wyroku TSUE czytamy m.in., że: “To odniesienie do przeciętnego konsumenta stanowi kryterium obiektywne. Ponadto pojęcie „konsumenta” w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13 ma charakter obiektywny i jest niezależne od konkretnego zasobu wiedzy, jaki może mieć dana osoba, czy też od posiadanych przez nią w rzeczywistości informacji (zob. podobnie wyrok z dnia 21 marca 2019 r., Pouvin i Dijoux, C‑590/17, EU:C:2019:232, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).”
Co istotne, stanowisko przedstawione w powyższej sprawie przez TSUE, jest zbieżne z dotychczasowym poglądem prezentowanym przez Rzecznika Finansowego w zakresie warunków, na jakich przyznawana jest konsumentowi ochrona wynikająca z dyrektywy unijnej 93/13.
Wyrok TSUE mogą Państwo przeczytać w całości pod tym adresem internetowym: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=277629&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=484045
MBANK S.A. ZWIĘKSZA REZERWY NA KREDYTY FRANKOWE – ANALIZA
Przypomnijmy, że już w II kwartale 2023 r. mBank zwiększył rezerwy na kredyty w walucie obcej CHF o 1,5 mld zł i już wówczas sięgnęły one kwoty 7,5 mld zł. Wówczas bank przewidywał prawdopodobieństwo przegrania procesów z frankowiczami na 95%. Obecnie bank zwiększa rezerwy o kolejny miliard, a dokładnie o kwotę 1,061 mld zł. Porównując te statystyki można założyć, że mBank przewiduje jeszcze większy odsetek przegranych spraw z udziałem kredytobiorców.
Niewykluczone, że wyrok z 21 września również dał instytucji “do myślenia”. Banki często twierdzą, że wyższe wykształcenie kredytobiorcy przesądza o tym, iż powinien on dokładnie zdawać sobie sprawę z tego, czym jest ryzyko walutowe. Tak jak już wcześniej wspomnieliśmy, TSUE położył kres takim twierdzeniom. Wyrok TSUE co do sprawy C-139/22 bez wątpienia otwiera drogę tym frankowiczom, którzy w momencie zawierania umowy kredytowej posiadali wykształcenie z zakresu ekonomii, finansów, prawa czy też byli zatrudnieni w różnego rodzaju instytucjach bankowych i finansowych.
Pogląd TSUE nie jest być może czymś nowym, ponieważ już wcześniej sądy wydawały wyroki korzystne dla tego typu kredytobiorców frankowych, ale z pewnością omawiany wyrok przyspieszy i uprości procesy dla tej grupy frankowiczów. Sądy nie będą musiały dopytywać kredytobiorców o ich wykształcenie, jeśli kredyt był zaciągnięty w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Po drugie, sąd nie będzie musiał badać ponownie umowy pod kątem abuzywności, jeżeli zidentyfikuje w niej zapisy brzmiące identycznie jak te wpisane do rejestru klauzul abuzywnych UOKiK.
NIEKORZYSTNE DLA MBANKU STATYSTYKI WYROKÓW W SPRAWACH FRANKOWYCH
- Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, sygn. akt XXVIII C 1280/21
Sąd ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny waloryzowany kursem CHF zawarta przez powodów z mBankiem jest nieważna oraz zasądził od pozwanego banku kwotę 175.440,56 tysięcy złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie
- Sąd Okręgowy w Warszawie, sygn. akt I C 695/18, wyrok z dnia 23.12.2020 r.
Sąd ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny waloryzowany kursem CHF jest nieważna i zasądził od mBanku na rzecz strony powodowej kwotę 202.524,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
- Sąd Okręgowy w Warszawie, sygn. akt II C 146/18, wyrok z dnia 6.07.2020 r.
Sąd ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny waloryzowany kursem CHF zawarta przez stronę powodową z mBankiem jest nieważna i zasądził od banku na rzecz strony powodowej 12.817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
- Sąd Okręgowy w Warszawie, sygn. akt I C 530/18, wyrok z dnia 15.07.2021 r.
Sąd zasądził od od mBanku łącznie na rzecz powodów kwotę 97.406,03 zł. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Nasza kancelaria specjalizuje się w rozwiązywaniu sporów w sprawach umów kredytowych zawierających postanowienia abuzywne – z tego względu zapraszamy do kontaktu z nami.
Karolina Jabłkowska-Byrska
radca prawny, 600986727
