Kredyty we frankach szwajcarskich przez wiele lat cieszyły się dużym zainteresowaniem wśród polskich kredytobiorców, głównie ze względu na niższe oprocentowanie w porównaniu do kredytów złotówkowych. W praktyce banki oferowały dwa rodzaje kredytów powiązanych z walutą obcą – denominowane oraz indeksowane. Różnica pomiędzy obiema formami kredytu miała znaczenie nie tylko z punktu widzenia interpretacji umowy, ale także w kontekście ewentualnych roszczeń sądowych. W artykule wyjaśniamy, czym różnią się oba rodzaje kredytu oraz jakie ma to znaczenie dla frankowiczów? Zachęcamy do lektury!
Kredyt denominowany we frankach szwajcarskich
Jest to umowa zawarta z bankiem, w której kwota kredytu wyrażona jest w walucie obcej, najczęściej we frankach szwajcarskich, ale wypłata środków następuje w złotówkach. W praktyce oznacza to, że bank określa zobowiązanie klienta w CHF, a następnie przelicza je na PLN według kursu sprzedaży obowiązującego w dniu wypłaty. Taki mechanizm sprawia, że kredytobiorca już na starcie nie zna dokładnej kwoty, jaką otrzyma w złotówkach. Raty spłacane są w złotówkach, ale ich wysokość ustalana jest na podstawie przeliczenia z waluty obcej według kursu banku z dnia spłaty.
Kredyt indeksowany do franka szwajcarskiego
Kredyt indeksowany do franka szwajcarskiego to zobowiązanie, w którym zarówno kwota kredytu, jak i jego spłata wyrażone są w złotówkach, ale powiązane z kursem CHF. W umowie kredytowej bank określa kwotę w PLN, a następnie przelicza ją na potrzeby harmonogramu spłat według kursu kupna franka obowiązującego w dniu uruchomienia kredytu. W ten sposób powstaje saldo zadłużenia wyrażone w walucie obcej, mimo że klient formalnie otrzymał i spłaca środki w złotówkach. Raty są wyliczane na podstawie wartości zadłużenia w CHF i aktualnego kursu sprzedaży banku.
Istotą tego mechanizmu jest powiązanie wysokości rat z bieżącym kursem waluty, mimo że kredyt nie został formalnie udzielony we frankach. W efekcie zmiana kursu wpływa bezpośrednio na wysokość spłacanych rat oraz saldo zadłużenia, co w dłuższej perspektywie może prowadzić do znacznych obciążeń finansowych.
Jakie roszczenia mogą zgłaszać frankowicze w zależności od rodzaju umowy?
Zakres roszczeń, jakie mogą zgłaszać frankowicze, zależy bezpośrednio od rodzaju zawartej umowy kredytowej. W przypadku kredytów denominowanych najczęściej podnoszone są zarzuty dotyczące niejednoznacznego określenia kwoty kredytu w złotówkach oraz jednostronnego ustalania kursu waluty przez bank. Kredytobiorcy mogą domagać się stwierdzenia nieważności całej umowy, z uwagi na jej sprzeczność z przepisami prawa cywilnego, a w konsekwencji żądać zwrotu dokonanych wpłat. W kredytach indeksowanych roszczenia mogą dotyczyć zarówno nieważności całej umowy, jak i usunięcia z niej klauzul abuzywnych. W tym drugim przypadku celem jest „odfrankowienie” kredytu, czyli przeliczenie go tak, jakby od początku był kredytem złotówkowym z oprocentowaniem opartym na stawce LIBOR lub SARON. Wybór konkretnego roszczenia zależy od analizy treści umowy oraz strategii procesowej ustalonej z pełnomocnikiem. W obu przypadkach kredytobiorcy mogą dochodzić zwrotu nadpłat oraz wykreślenia hipoteki po unieważnieniu umowy.
Podsumowanie
Decydując się na kredyt we franku, kredytobiorcy mieli możliwość podpisania umowy indeksowanej lub denominowanej. Od rodzaju tej umowy zależą nie tylko roszczenia, ale i rodzaj prowadzonej sprawy w sądzie. W przypadku kredytu indeksowanego do CHF frankowicze mają możliwość otrzymania od sądu wyroku stwierdzającego nieważność umowy oraz usuwającego klauzule abuzywne. Jeśli chodzi o kredyt denominowany, są może go odfrankowić, czyli orzec, że od początku był kredytem w złotówkach. Pomagamy wszystkim frankowiczom w analizie umowy, przygotowaniu dokumentów i skutecznym dochodzeniu roszczeń przed sądem.
